Κονδυλώματα

Η λοίμωξη από τον ιό των κονδυλωμάτων είναι η πιο συχνή σεξουαλικά μεταδιδόμενη νόσος. Εκτιμάται ότι 50-70% των σεξουαλικά ενεργών ανδρών και γυναικών θα προσβληθούν από τον ιό HPV στη ζωή τους.


Η λοίμωξη από τον ιό των κονδυλωμάτων είναι η πιο συχνή σεξουαλικά μεταδιδόμενη νόσος. Το 60% των γυναικών είναι θετικές στον ιό των κονδυλωμάτων μόλις 3 έτη μετά την πρώτη τους σεξουαλική επαφή. Υπολογίζεται ότι σε κάθε σεξουαλική επαφή με μολυσμένο άτομο χωρίς προφύλαξη, υπάρχει κίνδυνος μόλυνσης από τον ιό κατά 70%. Κονδυλώματα όμως θα εμφανιστούν σε μόλις 10% αυτών που θα μολυνθούν, καθώς στις περισσότερες περιπτώσεις ο ιός των κονδυλωμάτων αντιμετωπίζεται από το ανοσοποιητικό σύστημα και παραμένει σε λανθάνουσα κατάσταση. Άπαξ όμως και μολύνει τα κύτταρα, παραμένει πάντα μέσα τους. Ωστόσο οι δυσπλασίες και τα κονδυλώματα μπορούν να αφαιρεθούν.

Συμπτώματα

Ο χρόνος επώασης που χρειάζεται ο ιός είναι από 1 έως 8 μήνες περίπου. Τα τυπικά οξυτενή κονδυλώματα παρουσιάζονται σαν ρόδινες ή γκριζωπές βλάβες, μαλακές, με λεία, κοκκώδη ή ανθοκραμβοειδή επιφάνεια και βάση πεπλατυσμένη ή μισχωτή. Τα κονδυλώματα πολλαπλασιάζονται και σχηματίζουν μεγάλες πλάκες. Τα κονδυλώματα είναι στη μεγάλη πλειοψηφία τους ασυμπτωματικά και ανώδυνα.

Στους άντρες τα κονδυλώματα εντοπίζονται συνήθως στη βάλανο, στο σώμα του πέους, στο όσχεο, στο εφηβαίο, στην ουρήθρα.

Αιτίες που ευνοούν την ανάπτυξη των οξυτενών κονδυλωμάτων είναι η φίμωση, η ουρηθρίτιδα, η οξυουρίαση, η τοπική χρήση κορτικοστεροειδών, η ανοσοκαταστολή.

Υψηλή επίπτωση κονδυλωμάτων έχουμε σε σακχαρώδη διαβήτη, σε HIV φορείς και σε χρόνια λήψη ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων.

Στις γυναίκες τα κονδυλώματα εντοπίζονται στα μικρά και στα μεγάλα χείλη, στην ουρήθρα, στον κόλπο και στον τράχηλο της μήτρας. Άλλη θέση εντοπισμού των κονδυλωμάτων είναι ο πρωκτός. Τα κονδυλώματα πρωκτού πολύ συχνά εντοπίζονται μέσα στον πρωκτό όπως και στο περιπρωκτικό δέρμα. Η μόλυνση από τον ιό HPV συνήθως γίνεται κατά την επαφή, καθώς μπορεί να γίνει και με τα δάχτυλα.

Άλλες εξωγεννητικές και σπανιότερες θέσεις εντοπισμού των κονδυλωμάτων αποτελούν ο βλεννογόνος του στόματος, οι γωνίες των χειλέων, ο φάρυγγας, οι επιπεφυκότες, οι μασχάλες, ο ομφαλός και τα μεσοδάχτυλα των ποδιών.

Αιτίες που ευνοούν την ανάπτυξή τους είναι κυρίως η εγκυμοσύνη και η λοίμωξη με τριχομονάδα.

Πέρα από τα κονδυλώματα, η εμμένουσα λοίμωξη με τους υψηλής επικινδυνότητας υποτύπους του ιού HPV, οι οποίοι έχουν την τάση να μην υποστρέφουν και να ενσωματώνονται στο ανθρώπινο γονιδίωμα, έχει ως αποτέλεσμα την πρόκληση προκαρκινικών αλλοιώσεων όπως ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία τραχήλου (CIN), αιδοίου (VIN) και ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία του πρωκτού (AIN).

Η μεγάλη σημασία που έχουν τα κονδυλώματα όταν εμφανίζονται σε γυναίκες έγκειται στο γεγονός ότι σχεδόν το σύνολο των γυναικών που έχουν εμφανίσει καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, έχουν εμφανίσει και κονδυλώματα ή υποτύπους τους στην περιοχή αυτή.

Επιπλοκές

  • Ελάσσονες επιπλοκές κονδυλωμάτων: εκλώσεις και δημιουργία πληγών, αιμορραγία, επιμόλυνση, μηχανικά προβλήματα κατά την ούρηση και ψυχολογικά προβλήματα
  • Μείζονες επιπλοκές κονδυλωμάτων: γιγάντια κονδυλώματα, δυσπλασίες, καρκίνοι πρωκτογεννητικής χώρας, καρκίνος τραχήλου, σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα.

Διάγνωση

Η διάγνωση των κονδυλωμάτων γίνεται κυρίως κλινικά και επισκοπικά.

Διαφορική Διάγνωση

Η διαφορική διάγνωση των κονδυλωμάτων θα πρέπει να γίνει κυρίως από τα πλατέα κονδυλώματα της δευτερογόνου σύφιλης, τα θηλώματα, τους σπίλους, τις μυρμηγκιές, το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα.

Πρόληψη

Δεδομένου ότι το 70% των ενεργών σεξουαλικά ενηλίκων έχει μολυνθεί από τους ιούς HPV, ο μόνος τρόπος 100% πρόληψης των κονδυλωμάτων θα ήταν θεωρητικά η αυστηρή μονογαμία. Αλλιώς απαιτείται η χρήση προφυλακτικού.

Η περιτομή στους άντρες έχει βρεθεί ότι μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης και μόλυνσης από τα κονδυλώματα.

Σήμερα είναι διαθέσιμα 2 εμβόλια: το Gardasil και το Cervarix.

Αντιμετώπιση

Ανάλογα με τον αριθμό και το μέγεθος των βλαβών επιλέγεται η αντιμετώπιση κονδυλωμάτων με τοπικές κρέμες ή με καταστροφικές μεθόδους, όπως κρυοθεραπεία, διαθερμοπηξία, laser.

Μπορούμε σήμερα να έχουμε πολύ υψηλά ποσοστά αντιμετώπισης κονδυλωμάτων σε μία μόνο επίσκεψη. Αυτό επιτυγχάνεται με αντιμετώπιση κονδυλωμάτων με laser CO2 σε συνδυασμό, σε κάποιες περιπτώσεις, με χειρουργική αντιμετώπιση κονδυλωμάτων, όπου αυτό απαιτηθεί.

Η θεραπεία κονδυλωμάτων με laser χαρακτηρίζεται από απουσία μετεγχειρητικού πόνου και ουλών, ενώ το αισθητικό αποτέλεσμα είναι άριστο. Η θεραπεία κονδυλωμάτων με laser είναι μια αναίμακτη μέθοδος, η δέσμη του laser εφαρμόζεται στοχευμένα στην πάσχουσα περιοχή κατόπιν τοπικής αναισθησίας με διάλυμα ξυλοκαΐνης 2% και μπορεί να καταστρέψει όλα τα υπάρχοντα σε μία δεδομένη στιγμή κονδυλώματα, με μία μόνο συνεδρία.

 Dr Ζαφείρης Πλάτων - Γενικός Χειρουργός, Αντιστράτηγος ε.α., Πρών Διευθυντής Υγειονομικής Υπηρεσίας ΕΛ. ΑΣ.