Ακράτεια Ούρων

Το 25% των ανδρών και το 45% των γυναικών της τρίτης ηλικίας πλήττει σήμερα η ακράτεια, μία από τις πιο διαδεδομένες παθήσεις σε όλο τον κόσμο, με σοβαρές συνέπειες στην καθημερινή ζωή του ατόμου.

Ο όρος ακράτεια περιγράφει την κατάσταση εκείνη που χαρακτηρίζεται από την ακούσια απώλεια ούρων από το έξω στόμιο της ουρήθρας και μπορεί να οφείλεται είτε σε ουρηθρικά, είτε σε εξωουρηθρικά αίτια ή ακόμα και σε δυσλειτουργία του κατώτερου ουροποιητικού.

Αφορά κατά κύριο λόγο το γυναικείο πληθυσμό, είναι ανεξάρτητη από την ηλικία και μπορεί να σχετίζεται με πολλές παθολογικές καταστάσεις, όπως νευρολογικές παθήσεις, λήψη φαρμάκων, μεταβολικές παθήσεις και κινητικά προβλήματα, αποτελώντας ένα πρόβλημα όχι μόνο ιατρικό αλλά και κοινωνικό.

 

Τύποι ακράτειας ούρων

Ακράτεια από προσπάθεια (Stress incontinence)

Είναι το είδος εκείνο, όπου το άτομο διαπιστώνει απώλεια ούρων από την ουρήθρα του, Urinary Incontinenceόταν κάποια αιτία (βήχας, γέλιο, φτέρνισμα, πήδημα από ύψος, σήκωμα βάρους κτλ.) αυξάνει την πίεση στην ουροδόχο κύστη.

Είναι το συχνότερο είδος ακράτειας ούρων στις γυναίκες και έχει σχέση με το πόσο ισχυρός είναι ο σφιγκτήρας της κύστης και οι μύες του πυελικού εδάφους. ενώ πρέπει να τονιστεί ότι ειδικά για τις γυναίκες στην εμφάνιση της ακράτειας συντελούν τόσο η χαλαρότητα των έσω γενετικών οργάνων όσο και το χαμηλό επίπεδο των οιστρογόνων τους, ιδίως μετά την εμμηνόπαυση.

Ακράτεια ούρων από έπειξη (Urge incontinence)

Στο είδος αυτό το άτομο ξαφνικά αισθάνεται έντονη την επιθυμία για ούρηση, συνήθως χωρίς εμφανή λόγο. Δεν προλαβαίνει να μετακινηθεί ως την τουαλέτα ούτε να συγκρατηθεί και διαπιστώνει ότι του “φεύγουν” τα ούρα.

Το γεγονός οφείλεται σε έντονες ανεξέλεγκτες συσπάσεις της κύστης, η οποία ονομάζεται ανάλογα με το αίτιο, ασταθής ή υπεραντανακλαστική ή γενικά, υπερδραστήρια ουροδόχος κύστη.

Τα αιτία μπορεί να είναι νευρολογικά (κεντρικό ή περιφερικό νευρικό σύστημα),να αφορούν τις ίδιες τις λείες μυϊκές ίνες της κύστης, να έχουν σχέση με μια φλεγμονή ή ακόμη να είναι και άγνωστα (ιδιοπαθής αστάθεια της κύστης).

Μεικτού τύπου ακράτεια των ούρων (Urge και Stress incontinence)

Πρόκειται για συνύπαρξη των δύο παραπάνω καταστάσεων. Το είδος αυτό απαντά συχνότερα στις γυναίκες.

Ακράτεια ούρων από υπερπλήρωση (overflow incontinence)

Στην περίπτωση αυτή η κύστη είναι μόνιμα γεμάτη με ούρα και αδειάζει συνεχώς κι από λίγο, με την παραμικρή αύξηση της ποσότητας τους.

Συχνότερα αίτια είναι η χαλαρότητα του κυστικού τοιχώματος από μεταβολικά (π.χ. σακχαρώδης διαβήτης) ή από νευρολογικά αίτια και η χρόνια απόφραξη της ουρήθρας (καλοήθης υπερπλασία του προστάτη, όγκος κοντά στην ουρήθρα, λιθίαση κύστης κτλ.).

Ακράτεια ούρων από δυσκινησία (Disability incontinence)

Υπερήλικα άτομα και άτομα που κάθονται σε αναπηρικές καρέκλες με ορθοπεδικά ή χρόνια νευρολογικά προβλήματα (γεροντική άνοια, νόσος του Parkinson, νόσος του Alzheimer κτλ.) αδυνατούν να έχουν εύκολη πρόσβαση στην τουαλέτα όποτε χρειαστεί.

Αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης είναι η μόνιμη διαφυγή ούρων.

 

Ανδρική Ακράτεια Ούρων
Η ανδρική ακράτεια δεν αποτελεί πάθηση με ενιαία αιτιολογία και παθογένεια, andriki akrateia ourwnέχει διάφορες αιτίες και κατατάσσεται σε τρεις κύριες κατηγορίες:

-> Ακράτεια οφειλόμενη σε διαταραχή της λειτουργίας του εξωστήρα (ασταθής – υπεραντανακλαστική κύστη)

-> Ακράτεια οφειλόμενη σε σφιγκτηριακή ανεπάρκεια.

-> Μεικτού τύπου ακράτεια (συνύπαρξη ασταθούς κύστης και σφιγκτηριακής ανεπάρκειας)

Τα συμπτώματα που εμφανίζονται πιο συχνά είναι:

-> Συχνουρία

-> Αδύναμη ροή ούρων

-> Νυχτερινή έγερση για ούρηση (νυκτουρία)

-> Δυσκολία στην πρωινή έναρξη της ούρηση

-> Επίσχεση (ο ασθενής δεν μπορεί να ουρήσει)

Ακράτεια ούρων γυναικών

Σύμφωνα με την INTERNATIONAL CONTINENCE SOCIETY ξεχωρίζουμε:

1. Ακράτεια ούρων από προσπάθεια (60%)

2. Ακράτεια ούρων από έπειξη (10%)

α) κινητικού τύπου
β) αισθητικού τύπου

3. Ακράτεια ούρων από αυτοματισμό της κύστης ή αντανακλαστική ακράτεια

4. Ακράτεια ούρων από υπερχείλιση

5. Μη ουρηθρική ακράτεια ή ακράτεια ούρων χωρίς ουρηθρική ανεπάρκεια.

Ακράτεια ούρων από προσπάθεια (Stress Incontinence)

Αφορά το 60% των περιπτώσεων και πρόκειται για έκκριση των ούρων σε περιπτώσεις προσπάθειας λόγω ανεπάρκειας του σφιγκτηριακού μηχανισμού.

Ανάλογα με τη βαρύτητα διακρίνουμε τρεις βαθμούς:

1ος βαθμός: ακράτεια σε βήχα, τεινεσμό, φτέρνισμα, ανύψωση βάρους.

2ος βαθμός: ακράτεια σε ορθοστασία, έγερση, βάδισμα.

3ος βαθμός: ακράτεια κατά τη διάρκεια της κατάκλισης.

Θεραπεία

Ο γιατρός έχει σήμερα να επιλέξει ανάμεσα σε μία σειρά νέων επαναστατικών μεθόδων, ανάλογα με την περίπτωση και το πρόβλημα του ασθενή.

Τέτοιες μέθοδοι είναι:

• Ο ηλεκτροερεθισμός – Ειδική συσκευή ερεθίζει τις νευρικές απολήξεις, με αποτέλεσμα να βελτιώνεται σημαντικά η συμπεριφορά της κύστης.

• Οι περιουρηθρικές εγχύσεις – Νέα, πολύ βελτιωμένα υλικά, εισάγονται γύρω από την ουρήθρα και ενισχύουν τη λειτουργία της.

• Ο τεχνητός σφιγκτήρας – Πολύ αποτελεσματική ρυθμιζόμενη μηχανική συσκευή που εμφυτεύεται χειρουργικά και ασκεί πίεση στην ουρήθρα.

• Τα slings ή ταινίες – Μέθοδος που τελειοποιήθηκε πρόσφατα και προσφέρει μεγάλη αποτελεσματικότητα. Οι ταινίες μπαίνουν γύρω από την ουρήθρα, την πιέζουν και την κλείνουν.

Δρ. Αλέξανδρος Λέκας - Ουρολόγος Ανδρολόγος